Als leerkracht in het BuSO OV1 type 2 hoeft niemand je uit te leggen hoe belangrijk structuur, nabijheid en visualisatie zijn. Wanneer de thuisbasis van een leerling wankelt door een kankerdiagnose, veranderen deze pedagogische uitgangspunten niet: ze worden wel extra belangrijk als emotionele reddingsboei.
Wanneer een leerling voortdurend heen en weer wordt gestuurd tussen ouders, familie of voorzieningen, dan raakt dat niet alleen zijn thuissituatie, maar ook zijn vertrouwen in volwassenen, stabiliteit en toekomst. Veel leerkrachten voelen zich machteloos: je wil helpen, maar tegelijk bots je op grenzen van tijd, energie en expertise.
Automutilatie of zelfbeschadiging is het zichzelf opzettelijk verwonden. Dit kan op verschillende manieren gebeuren, waarbij snijden de meest gekende vorm is. Hoewel zelfverwonding soms samenhangt met de wens om niet meer te leven, heeft het in de meeste gevallen een andere functie: het helpt jongeren om hun spanning te ontladen, moeilijke emoties te verwerken of gevoelens van onzekerheid te uiten. Soms speelt ook de nood aan verbinding of erkenning een rol.
In mijn klas zit een leerling met ASS. Hij maakt vaak geluiden, roept door de klas, heeft moeite met samenwerken en sluit sociaal minder aan bij leeftijdsgenoten. Zijn klasgenoten geven steeds vaker aan dat ze niet naast hem willen zitten, met hem willen werken of spelen. Ik maak me zorgen over zijn welbevinden, maar begrijp ook hun frustraties. Hoe kan ik hier als leerkracht mee omgaan?
Als leerlingen aangeven dat ze zich vervelen, betekent dat niet noodzakelijk dat de les slecht of saai is. Vaak hebben deze leerlingen nood aan duidelijke instructie, cognitieve uitdaging en/of een andere werkvorm. Wat kan je doen?
Als leerkracht zie je het dagelijks: leerlingen die barsten van de energie, maar zichzelf krampachtig inhouden op de speelplaats. Vaak is er geen sprake van expliciet pestgedrag. De realiteit is subtieler: de jongere cijfert zichzelf preventief weg uit angst om aangesproken te worden op zijn speels gedrag. Ze komen in een spreidstand terecht tussen hun nood aan beweging en de nood om erbij te horen.
Ik geef les in Buso OV4, eerste en tweede graad. Vaak zit hun hoofdje helemaal vol en uit zich dat in verbale en soms fysieke agressie. We leren hen een time-out vragen om even tot rust te komen. Hoe kan ik leerlingen leren aangeven dat ze het moeilijk hebben alvorens het te laat is?
